Neðstu myndina tók ég á svölunum hjá mér í Garðabænum eftir að það hafði rignd dálitlu ryki. Hinar eru síðan á fimmtudag og föstudag undir Eyjafjöllum.

Í reglum fyrir Háskóla Íslands nr. 569/2009 segir í 1. mgr. 60. gr. um prófverkefni og mat úrlausna: ,,Einkunnir skulu birtar í síðasta lagi tveimur vikum eftir hvert próf, en þremur vikum eftir hvert próf á próftímabili í desember. Sami skilafrestur gildir fyrir námskeið sem lýkur án skriflegs prófs og fyrir próf og verkefnaskil sem fram fara utan reglulegra próftímabila."

Réttindaskrifstofa Stúdentaráðs hefur tekið saman einkunarskil kennara Háskóla Íslands fyrir haustmisseri 2009. Allar upplýsingar sem koma fram í þessari samantekt eru teknar af vefsíðunni prof.is.

            Alls voru tekin 516 skrifleg lokapróf í Háskóla Íslands á haustmisseri 2009. 113 einkunnir skiluðu sér of seint eða eftir að 21 daga fresturinn var liðinn. Það gera tæp 22% af einkunnnum. Að mati réttindaskrifstofu eru þetta sláandi tölur og mjög alvarlegt mál að tæpur fjórðungur kennara við Háskóla Íslands skuli brjóta reglur um einkunnaskil.

            Þegar rýnt er í sérstök svið kemur í ljós að það svið sem fer fram yfir á flestum einkunum er heilbrigðisvísindasvið en þar voru 27 af 98 einkunnum sem skiluðu sér ekki á réttum tíma eða 28%. Næst á eftir kemur hugvísindasvið með 26 einkunnir af  145 eða 18% af einkunnum. Þá kemur næst félagsvísindasvið með 24 einkunnir af 106 eða 23%. Verkfræði- og náttúruvísindasvið kemur næst með 23 af 121 eða 19%. Það svið sem er með fæstar einkunnir fram yfir tíma er menntavísindasvið en þar voru 13 einkunnir af 46 sem bárust of seint en það gerir samt 28% hlutfall.

            Þegar litið er á hverja deild fyrir sig kemur í ljós að deild erlendra tungumála, bókmennta og málvísinda eru með flestar einkunnir sem fara fram yfir skilafrest eða 14. Næst á eftir koma hjúkrunarfræðideild, kennaradeild og líf- og umhverfisvísindadeild öll með 10 einkunnir seinar. Fimm deildir koma hins vegar mjög vel út og skiluðu öllum einkunnum á réttum tíma. Þetta eru matvæla- og næringarfræði, sálfræðideild, íþrótta,- tómstunda,- og þroskaþjálfadeild, jarðvísindadeild og rafmagns og tölvunarfræðideild. Eftirfarandi tafla sýnir stöðu hverrar deildar.

Taka skal fram að lagadeild fékk auka 7 daga til að fara yfir Almenna lögfræði ásamt ágripi af réttarsögu. Réttindaskrifstofa hefur hins vegar ekki séð þá undanþágu og verður sú einkunn þess vegna höfð hér.

            Það er mat Réttindaskrifstofu Stúdentaráðs Háskóla Íslands að brot kennara á reglum Háskóla Íslands séu mjög alvarleg og að Háskólinn eigi þegar í stað að gera tilheyrandi ráðstafanir til að koma þessu í lag. Sein einkunnaskil fresta útborgun Lánasjóðs íslenskra námsmanna og getur það valdið stúdentum fjárhagslegu tjóni. Það er eitthvað sem Stúdentaráð sættir sig ekki við. Stúdentaráð hefur áður kvartað til umboðsmanns Alþingis vegna einkunnaskila og gaf hann Háskólanum áminningu vegna slakra skila. Ef ekki verður tekið á einkunnaskilum af hálfu Háskólans mun Stúdentaráð leita allra leiða til að fá reglum fylgt.

fh. Réttindaskrifstofu SHÍ

Ingólfur Birgir Sigurgeirsson 

Hagsmuna og lánasjóðsfulltrúi SHÍ

Veturinn 2008-2009 tók Háskóli Íslands gott og þarft framfaraskref í átt að betri þjónustu við Stúdenta. Eftir margra ára baráttu Stúdenta var loks hægt að taka upptöku- og sjúkrapróf strax eftir annarprófin eða í janúar og desember. Var þetta af flestra mati góð þróun og skref í rétta átt fyrir Háskóla sem vill láta taka sig alvarlega og keppist um að veita stúdentum bestu mögulegu þjónustu sem íslenskur Háskóli getur veitt.

Það kom því sem þruma úr heiðskíru lofti fyrir okkur Stúdenta þegar nokkrar af stærstu deildunum innan Háskólans ákváðu skyndilega að hörfa til baka með þessar breytingar og afnámu sjúkra- og upptökupróf í janúar og desember fyrir þennan vetur 2009-2010. Án nokkurs fyrirvara eða samráðs við stúdenta var þessi ákvörðun tekin þvert á reglur Háskóla Íslands. Í reglum Háskóla Íslands stendur meðal annars skýrt um próf og próftímabil að í kennsluskrá skuli birtar almennar upplýsingar um próf, þjónustu við stúdenta, réttindi þeirra og skyldur. Við það skal miðað að kennsluskráin sé birt á vef háskólans í mars ár hvert fyrir komandi háskólaár. Allar breytingar á kennsluskrá skal tilkynna stúdentum skriflega eigi síðar en við upphaf kennslumisseris.

Þessar reglur voru þver brottnar og barst ekki tilkynning til stúdenta um þessar breytingar fyrr en um mitt misseri. Í sumum deildum var ekki einu sinni haft fyrir því fyrr að breyta kennsluskrá fyrr en í lok nóvember. Það er því óskiljanlegt að Háskóli Íslands sem hefur oft verið nefndur sem flaggskip íslenskrar menntunar sýni stúdentum það virðingarleysi að brjóta sýnar eigin reglur á kostnað okkar stúdenta. Þarna kemur því miður fram það hugarfar sem stjórnendur Háskólans virðast oft hafa til stúdenta. 

Þessar breytingar koma sér sérstaklega illa fyrir okkur. Sem dæmi má nefna að nú gengur skæð flensa yfir landann og þegar dagarnir verða kaldari og veturinn færist yfir má alveg búast við því að fleiri veikist og geti þess vegna ekki tekið öll sín próf og skilað fullnægjandi námsárangri. Þessir einstaklingar geta ekki tekið sjúkrapróf í Háskóla Íslands fyrr en í júní, hérna held ég að það sé gott að staldra við og minna á að núna er 21. öldin en svona virkar þetta bara hérna megin við Vatnsmýrina! Þessir stúdentar eiga það á hættu að ná ekki nægilegum námsárangri til að fá greitt út námslánin sín sem eru oft einu tekjur þeirra yfir veturinn. Það er nokkuð hart að þurfa að bíða eftir tekjum fram í júní ef maður dettur í flensu í eina viku í desember.

Við Stúdentar höfum bent á þetta ósanngirni frá því að málið kom upp. Um 3.600 manns skrifuðu á undirskriftalista og hvöttu Háskólann til að taka til baka ákvörðun sína. Við höfum talað fyrir mjög daufum eyrum háskólayfirvalda sem kippa sér lítið upp við skoðanir Stúdenta. Enda eru ekki nein viðurlög við því þegar Háskólinn sjálfur brýtur sínar eigin reglur, bara þegar nemendum verður á. Ekki einu sinni rektor gat gefið sér 5 mínútur af sínum tíma yfir heila vikur til að taka á móti undirskriftum og hlusta á það sem stúdentar höfðu að segja.

Hvað segir þetta okkur um stjórnun Háskóla íslands? Er það þannig að rektor og aðrir stjórnendur þessarar menntastofnunar vinni hér einungis fyrir hvorn annan en ekki stúdenta. Fyrir hverja er þá Háskólinn?  Er hann bara fyrir fræðimenn til að sinna rannsóknum sínum, skrifa í fín tímarit og stúdentar eru hafðir með svo hægt sé að kalla þetta skóla. Þessi ákvörðun um breytingar á sjúkra- og upptökuprófum er því miður ekki einsdæmi um umdeildar ákvarðanir sem eru teknar á bak við stúdenta. Ég held að stúdentar eigi það skilið að á þá sé hlustað og þeir hafðir með í ráðum þegar stórar og umdeildar ákvarðanir eru teknar. Til að við getum þróað með okkur gott og farsælt háskólasamfélag þurfum við að byrja á að þróa gott samstarf og gagnkvæma virðingu. Háskóli Íslands er í virkri samkeppni við aðra skóla bæði innanlands sem utan og þess vegna minni ég háskólayfirvöld á það að engir stúdentar þýðir enginn Háskóli.

Allir vildu Lilju kveðið hafa er máltæki sem á vel við þegar kemur að nýjum úthlutunarreglum LÍN. Ég las í einhverju Röskvu riti í gær skemmtilega grein eftir oddvita og spunameistara Röskvunnar, Bergþóru Snæbjörnsdóttur, þar sem hún heldur því fram að Vaka hafi ekkert komið að nýju úthlutunarreglum LÍN og þessi hækkun hafi bara verið sjálfgefin. Ekkert hafi heyrst frá Vökufólki heldur hafi starfsfólk Stúdentaráðs séð um þá vinnu. Ég efast nú um að ég þurfi að minna hana Bergþóru á hvernig kosningarnar fóru síðasta vetur og að Vaka stýrir nú starfi Stúdentaráðs. Ég væri svo sem alveg til í að minna hana á það á hverjum degi, það er ekki vandamálið.

Það er alveg á hreinu að aldrei hafa kjör stúdenta og tilraunir þeirra til að fá leiðréttingu kjara sinna hljómað jafn hátt eins og núna í vor og sumar. Þetta byrjaði allt 16. apríl með glæsilegum borgarafundi sem haldinn var í Háskólabíó fyrir Alþingiskosningarnar. Þar komu saman fulltrúar stjórnmálaflokkanna á pallborði til að ræða kjör stúdenta og svara spurningum. Einnig hélt Vaka svipaðan framboðsfund á Háskólatorgi til að skerpa á kröfum stúdenta um betri kjör. Í framhaldinu komu fundir sem við sátum með ráðherra, áskoranir voru skrifaðar og blaða-, útvarps- og sjónvarpsviðtöl voru tekin þar sem við viðruðum hugmyndir að lausnum. Stúdentaráð stóð síðan fyrir meðmælafundi á Austurvelli 11. júní til að mótmæla engri hækkun námslána. Hérna er kannski lag að staldra við og minna oddvitann og spunameistarann á hvaða fylking stýrir Stúdentaráði þetta starfsárið.

Í þessari fróðlegu grein talar oddvitinn og spunameistarinn einnig um að námsmenn hafi lítið sem ekkert vægi innan stjórnar eigin lánasjóðs heldur fari kjarabaráttan alfarið fram undir hæl stjórnvalda. Þetta finnst mér frábært að heyra, það er þó greinilegt að það hafa orðið miklar framfarir eftir að ég settist í stjórn LÍN ef þetta hefur verið svona þegar Röskva átti sína fulltrúa þarna inni. Það er þá ekki skrítið að lítið sem ekkert hafi orðið ágengt í þessum málum þegar Röskva stýrði viðræðunum fyrir hönd stúdenta síðustu árin. Þau hafa greinilega bara fengið allt upp í hendurnar og verið bara nokkuð sátt. Námslánin hafa rétt slefað yfir 100 þúsund krónurnar og „árangurinn" prentaður á rándýran pappír fyrir hverjar kosningar til að reyna að sannfæra stúdenta um að þau sé eina fólkið sem sé treystandi fyrir Lánasjóðsviðræðunum. Við sjáum það núna.

Eftir að hafa setið um 20 fundi til að komast að niðurstöðu hvernig úthlutunarreglurnar skildu líta út var  tekið af skarið og þær samþykktar nánast án breytinga af meirihluta stjórnar LÍN. Við fulltrúar stúdenta í stjórn LÍN kusum gegn nýju reglunum í vor og neituðum að skrifa undir. Við sögðum ekki bara ,,já og amen" eins og oddvitinn og spunameistarinn virðist halda að sé eina leiðinn. Það er kannski rétt að rifja upp hvernig reglurnar voru samþykktar vorið 2008 í meirihluta Röskvu en það er hægt HÉR.

Á næsta stjórnarfundi eftir að meirihlutinn samþykkti reglurnar lögðum við stúdentar fram bókun þar sem við kröfðumst þess að lögfræðingur væri fenginn til meta hvort nýju reglurnar stæðust lög sjóðsins sem segja hlutverk hans vera að tryggja  öllum jafnrétti til náms. Þessari bókun var hafnað þar sem það þótti nokkuð víst að sjóðurinn uppfyllti ekki þessa lagalegu skyldu sína. Þarna voru hjólin farin að rúlla aftur og mikil vinna fór af stað innan ráðuneytanna til að finna auka fjármagn fyrir kröfuharða stúdenta sem voru ekkert á því að gefa eftir. Sú vinna skilaði sér loks nú í september með 20% hækkun námslána sem er meiri hækkun en elstu menn muna í einu stökki  og er vægast sagt glæsilegur árangur.

Tekjuskerðing upp á 35% voru þó vonbrigði. En eftir að hafa átt samtal við menntamálaráðherra þar sem hún sagði að þetta væri bara tímabundin hækkun meðan ástandið í þjóðfélaginu væri eins slæmt og það er þá hef ég trú á því að það lækki fljótt. Við munum allavega ekki gefa neitt eftir í þeim málum og sækja fast að því, líkt og gert var með hækkun framfærslunnar. Hækkun tekjuskerðingar kom til svo mögulegt væri að hækka framfærsluna enn meira en því til bóta kemur frítekjumark upp á 750 þúsund krónur upp á móti. Nýjar úthlutunarregur kalla fram hækkun hjá um 80% námsmanna eða öllum þeim með árstekjur undir 1.760.000 kr.

Það er nefnilega þannig að í Vöku er skynsamt fólk, og það er eins og oddvitinn og spunameistarinn geri sér ekki grein fyrir að það er ekki bara nóg að skrifa grein í blaðið. Við förum og tölum við fólk, leitum að sáttarleiðum og hjálpum til við að finna lausnir. Ef oddviti og spunameistari Röskvu hefði ekki eitt helmingi starfsársins erlendis þá kannski vissi hún betur og væri meira inni í málunum. Það er nú bara þannig að Vaka er hagsmuna- og framkvæmdarafl stúdenta sem er alltaf til staðar.

Það að Röskvan reyni að slá sandi í augu stúdenta og sannfæra fólk um að svokölluð ,,Röskvuleið" hafi verið farin er nú bara nokkuð hlægilegt. Enn og aftur finnst mér ég verða að minna þau á hvaða fylking stýrir nú starfi Stúdentaráðs. Ef nýjar úthlutunarreglur fela í sér hina svokölluðu ,,Röskvuleið", af hverju var hún þá ekki farinn öll þau ár sem Röskva sat í meirihluta Stúdentaráðs og stýrði Lánasjóðsviðræðunum fyrir hönd stúdenta.  Það er þá sjálfsagt þannig að þau eru best geymd sem minnihluti því einungis þannig virðast þau koma einhverju í verk!

Fjármálanefnd Stúdentaráðs Háskóla Íslands skoraði á Háskóla Íslands að endurskoða hvort sú 15% álagning sem lögð var á skráningargjöld sem greidd eru eftir gjalddaga stæðist lög um opinbera háskóla.

Nefndin taldi að þessi fyrirvaralausa hækkun ætti sér ekki stoð í lögum um opinbera háskóla og jafnframt er alla jafna óheimilt að leggja vanefndarálag á reikninga fyrir eindaga þeirra. Samkv. 2. og 3. mgr. 24. laga um opinbera háskóla segir:

- Háskóla er heimilt að afla sér tekna til viðbótar við framlög skv. 1. mgr. með:

a. skrásetningargjöldum sem nemendur greiða við skráningu í nám, allt að 45.000 kr. fyrir hvern nemanda á ársgrundvelli; álögð gjöld samkvæmt þessum lið skulu eigi skila háskóla hærri tekjum en sem nemur samanlögðum útgjöldum háskólans vegna nemendaskráningar og þjónustu við nemendur sem ekki telst til kostnaðar við kennslu og rannsóknastarfsemi, (...)

- Heimilt er að taka 15% hærra gjald af þeim sem fá leyfi til skrásetningar utan auglýstra skráningartímabila, sbr. a-lið 2. mgr.

Fjármálanefnd SHÍ taldi í áskorun sinni að Háskóli Íslands hefði ekki heimild til að hækka skráningargjöldin á þessum grundvelli. Skráning í Háskóla Íslands fyrir haust- og vormisseri 2009-2010 fer fram 23. - 27.mars 2009 samkvæmt kennslualmanaki HÍ. Við skráninguna verður svo til krafa um greiðslu skráningargjalds sem ekki skal rugla saman við skrásetninguna sjálfa.

Stúdentaráð hótaði því að fara með málið fyrir umboðsmann Alþingis ef að Háskólinn myndi ekki hverfa frá þessari ráðstöfun.

Áskorun þessa efnis var send skrifstofustjóra nemendaskrár og fjármálastjóra Háskóla Íslands 21. júní sl.

Ef enginn hækkun verður á krónutölu til Lánasjóðs Íslenskra námsmanna er um gífurlega kjaraskerðingu að ræða til námsmanna. Það er mín skoðun að með þessari ákvörðun er gengið mjög nærri lögum sjóðsins en þar stendur „Hlutverk Lánasjóðs íslenskra námsmanna er að tryggja þeim sem falla undir lög þessi tækifæri til náms án tillits til efnahags." Með því að halda framfærslu við 100.000 krónurnar er verið að gera háskólamenntun að forréttindum hina ríku. Eins og framfærslan er reiknuð núna er gert ráð fyrir að námsmaður geti unnið sér inn rúma milljón yfir sumarið en það eru mjög óraunhæfar tölur. Atvinnumöguleikar námsmann hafa dregist saman frá því sem áður var og núna er útlit fyrir að stór hluti þeirra nái ekki endum saman. Þá er eina leiðin ef ekki vinna fæst að leita til einhverskonar bóta, hvort sem er félagslegur styrkur sveitarfélaga eða atvinnuleysisbætur.  

Við núverandi stöðu í þjóðfélaginu er ljóst að fjármagnsþörf Lánasjóðsins mun aukast frá undangengnu skólaári, fjölgun námsmanna er veruleg og ljóst þykir að námsmenn munu í auknum mæli leita eftir aðstoð frá LÍN. Í dag eru þúsundir námsmanna lánþegar hjá LÍN og eru lánin ein af undirstöðum jafnréttis til náms. Mikilvægara er því nú en nokkru sinni fyrr að reisa skjaldborg um Lánasjóðinn og tryggja honum það fjármagn sem hann þarf til að sinna hlutverk sínu við að tryggja þeim námsmönnum sem falla undir lög um sjóðinn, tækifæri til náms án tillits til efnahags.

Með fjárfestingu ríkisins í LÍN er verið að fjárfesta í framtíðinni. Fjárfestingin skilar sér margfalt til baka í vel menntaðri kynslóð sem tekur virkan þátt í að efla íslenskt þjóðfélag.

Námsmannahreyfingarnar munu ekki skrifa undir þessar úthlutunarreglur án frekari  hækkanna. Boðað hefur verið til samstöðufundar námsmanna við Austurvöll fimmtudaginn næstkomandi  11. júní. Fundurinn hefst kl. 16:00 og eru námsmenn allir hvattir til að mæta, sýna samstöðu og mótmæla því skelfilega ástandi sem stúdentar munu búa við næsta vetur, verði ekkert að gert!

Ég harma niðrandi umfjöllun um störf Stúdentaráðs Háskóla Íslands sem ratað hefur í fjölmiðla á undanförnum vikum. Ráðið hefur setið undir mjög alvarlegum og óvægnum ásökunum um starfshætti og trúverðugleika þess frá sitjandi fulltrúum minnihlutans. Ég tel óeðlilegt að gagnrýni sem þessi skuli sífellt rata í fjölmiðla en sé aldrei borin beint undir þá aðila sem gagnrýnin beinist að.

Það er skiljanlega óbærilegt að missa meirihluta Stúdentaráðs með jafn afgerandi hætti og gerðist nú í febrúar. Sigur Vöku með yfir 200 atkvæðum var stórglæsilegur, verðskuldaður og sá stærsti í áraraðir. Það er trú meirihlutans að sigurinn hafi unnist með skýrri og ákveðinni stefnu Vöku en í umræddri kosningabaráttu var lögð mikil áhersla á baráttu gegn fyrirhuguðum gjaldskyldum bílastæðum. Núverandi meirihluti telur óeðlilegt að stúdentum hafi aldrei verið kynntar ákvarðanir háskólaráðs um fyrirhuguð gjaldskyld bílastæði og að Stúdentaráð hafi ekki beitt sér af krafti gegn ákvörðuninni á síðasta starfsári.

Vegna ásakana um rangfærslur og ósannindi af hálfu Stúdentaráðs fór ég einu sinni sem oftar á fund góðvinar míns Ingjalds Hannibalssonar til að fá staðreyndir bílastæðamálsins á hreint. Í samtali okkar kom fram að bílastæðin sem um ræðir eru staðsett annars vegar í skeifunni fyrir framan Aðalbyggingu og hins vegar fyrir utan bygginguna Gimli. Gefi gjaldskyldan góða raun mun Háskóli Íslands þó gera fleiri bílastæði gjaldskyld en það er hluti af framtíðarsýn skólans. Hvað varðar ágóða af gjaldskyldunni hefur Háskóli Íslands nú samið við Bílastæðasjóð Reykjavíkurborgar um að helmingur ágóðans falli í hlut Háskólans. Sá ágóði mun þó ekki renna til viðhalds bílastæða. Stofnkostnaður gjaldskyldunnar er töluverður og er því enn óljóst hvenær gjaldskyldan mun fyrst gefa af sér hagnað, það gæti þó tekið nokkur ár.

Mér finnst undarlegt hvernig oddviti minnihlutans heldur því fram að baráttan gegn gjaldskyldum bílastæðum sé eina verkefni Stúdentaráðs um þessar mundir. Ef minnihlutinn legði frá sér niðrandi greinaskrif um stund og tæki með auknum hætti þátt í hagsmunabaráttu stúdenta myndu fulltrúar hans vita að ráðið berst nú hörðum höndum að gjaldfrjálsum strætóferðum fyrir námsmenn, bættum lánskjörum fyrir stúdenta og bættu aðgengi fyrir sjónskerta við Háskólann svo fátt eitt sé nefnt. Á dögunum fékk Stúdentaráð einnig í gegn sumarannir við Háskóla Íslands og aukafjárveitingu til Lánasjóðsins sem nam 660 milljónum til að standa straum af fjölmörgum umsóknum um sumarlán. Sem sitjandi stjórnarmaður í LÍN veit ég að þessi aukafjárveiting var ekkert sjálfgefin og er gífurlegt afrek í hagsmunabaráttu stúdenta.

Það er ósk mín að Stúdentaráð geti í framtíðinni starfað með friðsamlegum hætti án niðrandi og persónulegra árása í garð starfandi einstaklinga innan ráðsins. Það skal áréttað vegna orða oddvita minnihlutans í Fréttablaðinu 4 júní sl. að Jóhann Már er ekki einungis faglega ráðinn starfsmaður skrifstofu heldur einnig kjörinn fulltrúi stúdenta í Stúdentaráði. Það er því ekkert óeðlilegt að hann láti skoðanir sínar og meirihlutans í ljós með greinaskrifum. Undirritaður skorar nú á Röskvuliða í minnihluta Stúdentaráðs að kynna sér framvegis starfsemi ráðsins áður en hún er gagnrýnd á óupplýstan hátt. Fulltrúum minnihlutans ber nú að bretta upp ermar og veita meirihlutanum liðstyrk við þau fjölmörgu brýnu hagsmunamál sem bíða ráðsins.

" Kæri ráðherra,

 Stúdentaráð Háskóla Íslands finnur sig knúið til að koma eftirfarandi á framfæri vegna ákvörðunar sem framundan er um sumarannir við Háskóla Íslands.

 Stúdentaráð óskar þess að komið verði á sumarönnum við Háskóla Íslands, helst með tilheyrandi kennslu, en til vara með fjarnámi og ágústprófum. Þetta myndi veita þeim þúsundum námsmanna sem standa nú frammi fyrir atvinnuleysi tækifæri á að stunda nám yfir sumartímann og fá um leið sumarlán hjá LÍN.

 Samkvæmt könnun sem Stúdentaráð Háskóla Íslands gerði á dögunum blasir atvinnuleysi við tæplega 13.000 námsmönnum í sumar. Fái þessir stúdentar ekki tækifæri á sumarnámi eiga þeir ýmist rétt á atvinnuleysisbótum eða fjárhagsaðstoð frá sínu sveitarfélagi. Í dag eru atvinnuleysisbætur um 150.000 kr. á mánuði eða 50% hærri en grunnframfærsla námslána. Fjárhagsaðstoð sveitarfélaga er á bilinu 115.000-120.000 á mánuði eða 15-20% hærri en grunnframfærsla námslána. Það myndi því kosta sveitarfélögin um 4,68 milljarða að veita 13.000 stúdentum fjárhagsaðstoð yfir sumartímann. Kostnaður við að hafa 13.000 námsmenn á námslánum væri um 3,9 milljarðar sem síðar fást endurgreiddir með vöxtum og verðbótum.

 Stúdentaráð hvetur ráðamenn þjóðarinnar til að veita Háskóla Íslands og Lánasjóði íslenskra námsmanna fjármagn svo mögulegt verði að koma á sumarönnum við Háskóla Íslands. Fjárhagsaðstoð félagsþjónustu sveitarfélaga og atvinnuleysisbætur eru óendurkræfir styrki en sumarlán hjá LÍN eru greidd til baka enda í lánsformi.  Stúdentaráð leggur áherslu á þá þjóðhagslega hagkvæmni sem fælist í því að stúdentar leggðu stund á nám í sumar, í stað þess að lifa á atvinnuleysisbótum eða fjárhagsaðstoð sveitarfélaganna.

 Tvennt er í stöðunni, ýmist að gefa stúdentum kost á sumarnámi við Háskóla Íslands og lána þeim framfærslu frá LÍN, eða að láta sveitarfélögin og atvinnuleysistryggingarsjóð gefa þeim 15-50% hærri framfærslu.

 Stúdentaráð hvetur ráðherra ríkisstjórnarinnar til að velja fyrri kostinn - endurvekja sumarannir við Háskóla Íslands og veita stúdentum kost á sumarláni hjá LÍN."

Stúdentaráð Háskóla Íslands hvetur rektor HÍ, Kristínu Ingólfsdóttur, til að endurvekja sumarannir við Háskólann. Í því efnahagsástandi sem nú stendur yfir er mikilvægt að huga að hagsmunum stúdenta. Nú þegar atvinnuhorfur Íslendinga eru svartar er ljóst að stór hluti þeirra 13.500 stúdenta sem stunda nám við Háskólann mun standa frammi fyrir atvinnuleysi næsta sumar. Háskóli Íslands, flaggskip íslenskra menntastofnana, getur komið til móts þetta fólk. Með sumarönnum við Háskóla Íslands væri atvinnulausum stúdentum gefinn kostur á að stunda nám yfir sumartímann og taka um leið sumarlán hjá Lánasjóði íslenskra námsmanna.

Stúdentaráð Háskóla Íslands hvetur rektor HÍ og önnur háskólayfirvöld til að sýna ábyrgð á erfiðum tímum og koma til móts við atvinnulausa stúdenta með sumarönnum við Háskóla Íslands.

F.h. Stúdentaráðs Háskóla Íslands
Hildur Björnsdóttir

"Þegar kreppir að eins og gert hefur hér á Íslandi síðustu mánuðum er alltaf hætta á að þeir sem minnst mega sín og  eru lægst launaðir verði hvað verst úti. Þetta á svo sannarlega við um stúdenta, sem ekki fengu að upplifa það góðæri sem ríkti hér á landi síðustu ár. Það er því óskiljanlegt að um leið og kreppir að og erfiðleikar koma upp í íslensku efnahagslífi þá skuli byrjað á því að skera niður í menntakerfinu.

Það er skýlaus krafa Stúdentaráðs Háskóla Íslands að stjórnmálaflokkar setji menntamál á oddinn í komandi kosningabaráttu og hlúi þar að námsmönnum sem framtíðar fjárfestingu í uppbyggingu íslensks samfélags. Það er mikið kappsmál á tímum sem þessum að tryggja fjármagn og samkeppnishæfni Háskóla Íslands. Með því móti getur  hann haldið áfram að vera í fararbroddi sem flaggskip íslenskrar menntunar.

Stúdentaráð hvetur einnig stjórnmálaflokka til að beita sér fyrir því að ríkisfjármunum sé betur forgangsraðað og auka þannig fjármagn til Lánasjóðs íslenskra námsmanna.  Með tilfærslu fjár frá Vinnumálastofnun til Lánasjóðsins er hægt að hvetja til aukinnar menntunar á arðbærari hátt. Mánaðarlegar greiðslur frá LÍN eru nú um 100.000 krónur en atvinnuleysisbætur voru um áramótin hækkaðar í 149.523 krónur á mánuði en þær þarf ekki að endurgreiða líkt og námslánin.

Næsta ár verður sérstaklega erfitt fyrir okkur stúdenta. Því er mikilvægara nú, en nokkru sinni fyrr, að reisa skjaldborg um Lánasjóðinn og tryggja honum það fjármagn sem þarf til að veita stúdentum viðunandi kjör. Þúsundir námsmanna eru á lánum frá LÍN. Þessi lán eru ein af undirstöðum jafnréttis til náms og fjárfesting ríkisins í LÍN skilar sér margfalt til baka í vel menntaða kynslóð, sem getur haldið áfram eflingu íslensks þjóðfélags.

Stúdentar á Íslandi eru um 20.000 talsins  og ætti það að vera mikið kappsmál fyrir hvern þann stjórnmálaflokk sem vill láta til sín taka að gera vel við þennan þjóðfélagshóp. Menntun er fjárfesting ríkis í auðlind sem tapar aldrei verðmæti sínu heldur vex með hverri krónu. Stúdentar kalla því eftir skýrri stefnu stjórnmálaflokkanna í menntamálum fyrir komandi kosningar því þetta snýst ekki bara um vinsældir eða peninga. Þetta snýst um framtíð Íslands og þess fólks sem mun erfa landið."

Þann 15. febrúar síðastliðinn birtist fyrsta auglýsing um starf framkvæmdastjóra SHÍ en skilafrestur umsókna rann út þann 27. febrúar síðastliðinn. Í auglýsingunni komu fram þau hæfisskilyrði sem meta skyldi umsækjendur eftir en þau skilyrði voru samþykkt einróma af fulltrúum beggja fylkinga í stjórn SHÍ. Voru skilyrðin eftirfarandi:

• Góð þekking, innsýn og áhugi á SHÍ og málefnum stúdenta
• Þekking og reynsla af fjármálum og bókhaldi
• Þekking á stjórnsýslu Háskóla Íslands
• Þekking á störfum Stúdentasjóðs
• Þekking og reynsla af skipulagningu stórviðburða
• Hæfileiki til að vinna með stúdentaráðsliðum, starfsmönnum skrifstofu SHÍ og öðrum hagsmunaðilum ráðsins
• Frumkvæði og geta til að starfa sjálfstætt

Einungis bárust þrjár umsóknir um stöðuna en tveir umsækjendanna báru þó af hvað varðar ofangreind hæfisskilyrði. Allir umsækjendur voru kallaðir til viðtals hjá stjórn SHÍ, en tekið skal fram að formaður ráðsins, Hildur Björnsdóttir, kom hvergi nálægt ráðningarferlinu vegna persónulegra tengsla við tvo af umsækjendunum. Báðir þessir einstaklingar hafa verið nafngreindir í yfirlýsingum Röskvu, en það eru þau Jóhann Már Helgason og Júlía Þorvaldsdóttir.

Að viðtölunum afstöðnum, og að teknu tilliti til ofangreindra hæfisskilyrða, var ljóst að tveir umsækjendanna voru taldir vel hæfir í starfið, þ.e. ofangreindir umsækjendur Jóhann Már og Júlía. Stóð því valið á milli þeirra. Til að fá úr því skorið hvort þeirra yrði fyrir valinu sem framkvæmdastjóri SHÍ þurftu því fleiri atriði að koma til skoðunar.

Þrjú atriði urðu til þess að Jóhann Már varð fyrir valinu umfram Júlíu. Þau atriði voru eftirfarandi:

1. Jóhann Már var eini umsækjandinn sem uppfyllti allar hæfiskröfur sem óskað var eftir með fullnægjandi hætti. Jóhann hefur góða bókhaldsþekkingu en hann var áður ráðinn framkvæmdastjóri garðyrkjufyrirtækis sem þá hafði starfað í þrjú ár. Jóhann hefur einnig afburða reynslu af störfum innan Háskólans og SHÍ en hann hefur setið í Stúdentaráði, hagsmunanefnd, samgönguráði, stjórn Politica og fleiri nefndum á vegum ráðsins. Einnig sat Jóhann í stórhátíðarnefnd sem stóð að skipulagningu Októberfest og nýnemadaganna sem eru stærstu stórviðburðirnir á vegum Stúdentaráðs og eru stór þáttur í árlegum rekstri ráðsins. Á síðastliðnu starfsári sat Jóhann í stjórn stúdentasjóðs en á degi hverjum kemur fjöldi fyrirspurna til skrifstofu SHÍ um störf sjóðsins og reglur hans. Þess skal getið að engar menntunarkröfur voru gerðar til starfsins. Að ofangreindu metnu varð að taka tillit til þeirrar afburða reynslu sem Jóhann hafði af störfum innan SHÍ.

2. Framkvæmdastjóri SHÍ getur starfsins vegna þurft að sitja stjórnarfundi Félagsstofnunar Stúdenta sem áheyrnarfulltrúi með málfrelsis og tillögurétt. Inn á þá fundi koma meðal annars ýmis trúnaðarmál er varða Félagsstofnun Stúdenta, en stofnunin er í ákveðinni samkeppni við Byggingarfélag Námsmanna. Júlía Þorvaldsdóttir situr í stjórn Byggingarfélags Námsmanna. Hér er um hagsmunaárekstur að ræða. Það er óheppilegt.

3. Jóhann Már gat hafið störf strax og var tilbúinn til að vinna mikla yfirvinnu launalaust. Aðspurð sagðist Júlía líklega geta losnað fljótlega úr starfi framkvæmdastjóra SKHÍ en hún þyrfti þó svigrúm til að sinna áfram verkefnum frá fyrra starfi. Hún kom með þá tillögu að annar hinna umsækjendanna myndi sinna starfi framkvæmastjóra SHÍ til 1. september en þá myndi hún taka við starfinu. Ráðið er til eins árs í stöðu framkvæmdastjóra SHÍ svo ráðningartímabilið yrði hálfnað er Júlía hæfi störf að fullu. Það er óheppilegt.

Að ofangreindu metnu var það niðurstaða meirihluta stjórnar SHÍ að Jóhann Már skyldi ráðinn í starf framkvæmdastjóra SHÍ. Sú staðreynd að Jóhann Már og formaður SHÍ eru í sambandi (en ekki sambúð) var tekin til greina en var ekki talin vinna gegn ráðningunni. Vaka, sem stýrir nú starfi Stúdentaráðs, hefur ætíð lagt áherslu á að velja fólk ekki eftir kyni, kynþætti, þjóðerni, kynhneigð, mökum eða öðrum fjölskylduhögum – hæfasti aðilinn skal ætíð verða fyrir valinu. Samræmist ofangreind ráðning þeirri stefnu fullkomlega. Einnig er vert að geta þess að Júlía og formaður SHÍ eru bundnar nánum fjölskylduböndum en eiginmaður Júlíu er náfrændi formanns SHÍ og uppeldisbróðir móður hennar. Sama hvort þeirra yrði ráðið, Jóhann eða Júlía, hefði því alltaf verið möguleiki á gagnrýni af hálfu minnihlutans vegna persónutengsla við formann SHÍ.

Vissulega er það hlutverk minnihluta SHÍ að gagnrýna og veita meirihlutanum aðhald. Ómakleg og ómálefnanleg gagnrýni verður þó að teljast tímasóun. Það er hagur stúdenta við Háskóla Íslands að hagsmunum þeirra sé unnið brautargengi á erfiðum tímum í þjóðfélaginu. Meirihluti stjórnar SHÍ telur yfirlýsingum Röskvu nú að fullu svarað og mun ekki eyða meiri tíma í ofangreint mál. Mikilvægt er að fylkingar Stúdentaráðs snúi bökum saman á þessum erfiðum tímum og vinni í sameiningu að bættum hag stúdenta.

F.h. meirihluta Stúdentaráðs Háskóla Íslands.
Ingólfur Birgir Sigurgeirsson
María Finnsdóttir
Aðalbjörg Ósk Gunnarsdóttir
Jens Fjalar Skaptason

Um stöðu framkvæmdastjóra SHÍ sóttu þrír einstaklingar. Meðal þeirra voru þau Jóhann Már Helgason og Júlía Þorvaldsdóttir, auk þriðja aðila sem skal vera ónefndur en sá aðili hefur kosið að opinbera ekki umsókn sína. Þó hefur komið fram að þessi þriðji aðili sótti um starfið á síðasta ári og var þá af fulltrúum Vöku talinn hæfasti aðilinn.

Í yfirlýsingum sínum hefur Röskva haldið því fram að ráðningu Jóhanns Más megi einvörðungu rekja til þess að hann sé kærasti undirritaðrar og að ekki hafi verið tekið mið af hæfi hans. Á sama tíma hefur Röskva lýst þeirri skoðun sinni að Júlía hafi verið hæfasti umsækjandinn til starfans, væntanlega með hennar samþykki. Þykir undirritaðri það miður og ómaklegt að ekki hafi komið fram í yfirlýsingum Röskvu að Júlía og undirrituð eru tengdar nánum fjölskylduböndum, en eiginmaður Júlíu er náfrændi undirritaðrar og uppeldisbróðir móður hennar.

Vegna ofangreindra tengsla undirritaðrar við þau bæði, Jóhann Má og Júlíu, sagði undirrituð sig strax alfarið frá ráðningarferlinu og kom hvergi nálægt því. Þetta vissu þau bæði Jóhann og Júlía. Þetta vita einnig þeir fulltrúar Röskvu sem nú halda því fram að ófagleg sjónarmið hafi verið höfð uppi við ráðningu í stöðuna. Undirrituð vissi sem var að yrði annað hvort þeirra, Jóhann eða Júlía, fyrir valinu sem framkvæmdastjóri SHÍ, myndi koma fram gagnrýni vegna persónutengsla. Í stað undirritaðrar í valnefndina, þ.e. stjórn SHÍ, kom því inn varamaður frá Vöku.

Hvað hæfisskilyrðin varðar er ekkert náttúrulögmál sem segir að sé einn umsækjandi hæfastur eitt árið sé hann einnig hæfastur ári seinna þegar aðrir umsækjendur hafa gefið sig fram, svo vísað sé í eina af yfirlýsingum Röskvu. Að þessu sinni var það einfaldlega mat þess meirihluta núverandi stjórnar SHÍ sem að valinu stóð að Jóhann Már Helgason væri hæfasti umsækjandinn um starfið. Við matið var að sjálfsögðu tekið tillit til þeirra hæfiskrafna sem fram komu í auglýsingu um starfið, enda er það í fullu samræmi við þau rök Vöku sem höfð voru frammi gegn ráðningu fráfarandi framkvæmdastjóra SHÍ fyrir ári síðan.

Það er sama hvort þeirra hefði verið ráðið, Jóhann eða Júlía, Röskva hefði líklega málað upp spillingarmynd og reynt að grafa undan trúverðugleika Stúdentaráðs. Það er sorglegt að sjá hvernig kjörnir fulltrúar stúdenta verja tíma sínum og tækifærum í minnihluta ráðsins. Undirrituð, formaður SHÍ, skorar nú á Röskvu að láta af ómálefnalegri og ómaklegri umfjöllun sinni um þetta mál og snúa sér þess í stað að því, með núverandi meirihluta SHÍ, að vinna málefnum stúdenta við Háskóla Íslands brautargengi. Það er verðugur málstaður öllum til sóma.

Hildur Björnsdóttir
Formaður Stúdentaráðs Háskóla Íslands.

Inn í samningnum er líka talað um nefnd sem skoðaðar kosti og galla mánaðarlegra greiðslna námslána. Rökstuðningur meirihlutans við að taka þessu fyrsta tilboði var sá að þau héldu að það væri betra að samþykkja þetta tilboð en að ganga frá borði og fá eitthvað lélegt samningstilboð og missa þessa ótrúlega flottu nefnd sem á að fjalla um mánaðarlegar fyrirframgreiðslur.

Við í Vöku bendum hins vegar á að fyrir ári var verðbólga um 4% en er í dag um 12% og þýðir þetta raun-kjaralækkun fyrir stúdenta þar sem matarkarfan í dag er töluvert dýrari núna en fyrir ári og peningarnir okkar þar af leiðandi verðminni. Það kemur okkur á óvart ef fyrsta tilboð Lánasjóðsins sé það hæsta sem í boði var og þykir okkur þetta frekar furðulegar samningaviðræður. 

Þetta styður því miður minn grun um að þessir kjarasamningar stúdenta séu í raun ekki eins miklir kjarasamningar og talað er um, heldur sé þeim bara rétt tilboð sem þeim ber að samþykja. Þá hafa þeir samningar sem stúdentar fengu í fyrra ekki verið jafn mikill sigur þrotlausrar baráttu stúdenta heldur bara kosningagjöf ríkisstjórnarinnar svona rétt fyrir kosningar til stórs hluta kjósenda sem stúdentar eru.